Posted insoftware

ilk programlama dili nedir

“İlk programlama dili” ifadesi, neyin programlama dili sayıldığına göre farklı biçimde cevaplanır. talentgrid

Tarihsel ilkler

  • 1843’te Ada Lovelace, Charles Babbage’ın Analitik Makinesi için Bernoulli sayılarının hesabına yönelik bir algoritma yazdı; birçok tarihçi bunu bilgisayar tarafından yürütülmek üzere tasarlanmış ilk program ve dolaylı olarak ilk programlama dili örneği olarak görür. talentgrid
  • Bazı kaynaklar, gerçek anlamda “programlama dili” unvanını, 1940’larda Konrad Zuse’nin geliştirdiği Plankalkül’e verir; bu dil, modern diller gibi daha sistematik ve genel amaçlıdır. talentgrid

İlk yüksek seviye diller

  • Geniş kabul gören ilk yüksek seviye ve ticari olarak başarılı dil, 1950’lerin ortasında IBM’de John Backus ekibi tarafından geliştirilen FORTRAN’dır; bugün hâlâ kullanılan en eski dillerden biri olarak kabul edilir. talentgrid
  • Aynı dönemde geliştirilen LISP ve COBOL gibi diller de erken dönem yüksek seviye diller arasında sayılır ve halen belirli alanlarda kullanılmaktadır. talentgrid

Özet cevap

  • Tarihte kayda geçen “ilk program” ve programlama dili fikrinin başlangıcı için: Ada Lovelace’ın 1843’teki algoritması. talentgrid
  • Modern anlamda ilk genel amaçlı programlama dili için: Konrad Zuse’nin Plankalkül dili. talentgrid
  • Pratikte yaygın kullanılan ilk yüksek seviye dil için: FORTRAN. talentgrid

ilk hangi dil ile geliştirildi assembly mi

Hayır, ilk programlama dilleri assembly ile geliştirilmedi; assembly, makine koduna daha yakın düşük seviyeli bir dil olarak 1940’ların sonlarında ortaya çıktı. talentgrid

Erken Dönem Diller

Programlama tarihi, 1843’te Ada Lovelace’ın Charles Babbage’ın Analitik Makinesi için yazdığı algoritma ile başlar; bu, makine talimatları içeren ilk program olarak kabul edilir ancak tam bir dil değildir. talentgrid
1940’larda Konrad Zuse’nin Plankalkül’ü, yüksek seviyeli kavramlar taşıyan ilk genel amaçlı programlama dili olarak tasarlandı, fakat pratikte uygulanmadı. talentgrid

Assembly’nin Yeri

Assembly benzeri diller, 1947’de ARC Assembly ve 1948’de ENIAC için geliştirilen kısa kodlar gibi erken elektronik bilgisayarlarda kullanıldı; bunlar makine diline yakın sembolik talimatlardı. emirhankabakci
Gerçek anlamda yaygın assembly, 1950’lerin başlarında bilgisayarların ticarileşmesiyle FORTRAN gibi yüksek seviyeli dillerin derleyicileri için altyapı sağladı. talentgrid

Kronolojik Sıra

  • 1843: Ada Lovelace algoritması (ilk program). talentgrid
  • 1944-45: Plankalkül (ilk yüksek seviyeli tasarım). talentgrid
  • 1947-49: Short Code ve erken assembly’ler. emirhankabakci
  • 1957: FORTRAN (ilk ticari yüksek seviyeli dil). talentgrid

Plankalkül ile Assembly arasındaki farklar nelerdir

Plankalkül ve Assembly dilleri, programlama tarihinin erken dönemlerinde geliştirilmiş ancak seviye, soyutlama ve kullanım açısından belirgin farklar gösterir. reddit

Seviye ve Soyutlama

Plankalkül (1940’lar, Konrad Zuse), yüksek seviyeli bir dil tasarımıdır; döngüler, koşullar, alt programlar ve veri yapıları gibi modern kavramları içerir, makine mimarisinden bağımsızdır. talentgrid
Assembly ise düşük seviyeli (makineye yakın) bir dildir; mnemonik kodlarla işlemci talimatlarını doğrudan temsil eder, register’lar ve bellek adreslerine erişim sağlar. muhammedaygun

Kullanım ve Tarihsel Uygulama

Plankalkül teorik kaldı, 1945’te tasarlandı ancak pratikte uygulanmadı ve derleyici geliştirilmedi. talentgrid
Assembly, 1940’ların sonu-1950’lerin başında elektronik bilgisayarlarda (örneğin ENIAC, 1947) pratik olarak kullanıldı; assembler’larla makine koduna çevrilir ve yüksek performanslı sistemlerde yaygındır. emirhankabakci

Özellik Plankalkül Assembly
Seviye Yüksek (soyut kavramlar) Düşük (işlemci talimatları)
Bağımsızlık Mimari bağımsız Mimariye bağımlı (x86, ARM vb.)
Komplekslik Algoritmik yapılar (döngü, fonk.) Basit komutlar (MOV, ADD vb.)
Uygulama Teorik, uygulanmadı Pratik, derleyicilerle çalışır reddit

Assembly dilinin tarihsel gelişimi ve ilk uygulamaları nelerdir

Assembly dili, 1940’ların sonlarında elektronik bilgisayarların ortaya çıkışıyla makine kodunu mnemonik sembollerle temsil eden düşük seviyeli bir programlama dili olarak gelişti. tr.wikipedia

İlk Uygulamalar

İlk assembly benzeri sistemler, 1947’de Maurice Wilkes tarafından Cambridge EDSAC için geliştirilen EDSAC order code ve 1949’da Short Code ile başladı; bunlar makine talimatlarını kısaltılmış sembollerle yazmayı sağladı. emirhankabakci
1948’de ENIAC için Kathryn Kleiman ve Betty Holberton gibi programcılar tarafından kısaltılmış kodlar kullanıldı, ancak tam assembler 1951’de IBM’in EDVAC projesinde ortaya çıktı. tr.wikipedia

Tarihsel Gelişim

1950’lerin başında Grace Hopper’ın A-0 ve A-2 assembler’ları ile ticari assembler’lar yaygınlaştı; bunlar FORTRAN gibi yüksek seviyeli dillerin altyapısını oluşturdu. talentgrid
1960’lara gelindiğinde, IBM System/360 gibi mimariler için standart assembly dilleri (örneğin BAL) geliştirildi ve günümüzde x86, ARM gibi mimarilere uyarlandı. muhammedaygun

C dili tarihsel olarak B dilinden türetilerek geliştirilmiştir; B de BCPL’den etkilenmiş bir dildir. tr.wikipedia

C dilinin kökeni

  • C, 1972 civarında AT&T Bell Laboratuvarları’nda Dennis Ritchie tarafından, UNIX işletim sistemini geliştirmek için B dilini genişletip iyileştirerek oluşturuldu. tr.wikipedia
  • Bu nedenle “C ne ile geliştirildi?” sorusunun kısa cevabı: C dili, B dilinin üzerine inşa edilerek ve BCPL’den gelen fikirlerden etkilenerek geliştirilmiş bir sistem programlama dilidir. tr.wikipedia

C derleyicisinin yazımı

  • C dilinin ilk derleyicileri ve UNIX çekirdeğinin ilk sürümleri, hedef donanımın mimarisine bağlı olarak büyük ölçüde assembly dili ve kısmen önceki diller (örneğin B) kullanılarak yazıldı; sonrasında UNIX çekirdeğinin büyük kısmı C ile yeniden yazıldı. tr.wikipedia
  • Zamanla C, hem kendi derleyicilerini hem de başka dillerin derleyicilerini yazmak için kullanılan temel dil hâline geldi; bugün kullanılan C derleyicilerinin çoğu C veya C++ ile geliştirilmiş durumdadır. tr.wikipedia

bcpl hangi dil ile geliştirildi

BCPL (Basic Combined Programming Language), 1967’de Martin Richards tarafından Cambridge Programlama Dili (CPL) adlı daha karmaşık bir dilin basitleştirilmiş hali olarak geliştirildi. tr.wikipedia

Kökeni ve Gelişim Süreci

BCPL, CPL’nin derleme zorluklarını gidermek amacıyla tasarlandı; CPL 1960’ların başında geliştirilmişti ve BCPL bu dilin özelliklerini sadeleştirerek ortaya çıktı. en.wikipedia
Ken Thompson, BCPL’yi kullanarak B dilini bootstrap (kendi kendine) geliştirdi; yani BCPL derleyicisiyle B’nin ilk implementasyonu yazıldı, ardından B ile BCPL derleyicisi yeniden yazıldı. reddit

Teknik Detaylar

  • BCPL tip-siz bir dildir; tüm veriler “word” olarak işlenir ve makineye yakın sistem programlama için uygundur. en.wikipedia
  • İlk BCPL derleyicisi, IBM 7094 için 1967’de yazıldı ve O-code adlı ara dil üreterek taşınabilirlik sağladı. en.wikipedia

cpl hangi dil ile yazıldı

CPL (Cambridge Programming Language), 1960’ların başında geliştirildi ve doğrudan bir önceki programlama diliyle yazılmadı; tasarım aşamasında ALGOL 60’tan büyük ölçüde etkilendi. en.wikipedia

Tasarım ve Gelişim Kökeni

CPL, Cambridge Üniversitesi Matematik Laboratuvarı’nda Christopher Strachey, David Barron ve diğerleri tarafından tasarlandı; ilk makalesi 1963’te yayınlandı ve Titan ile Atlas bilgisayarlarında implemente edildi. en.wikipedia
ALGOL 60’ın basitliğinden farklı olarak, CPL endüstriyel kontrol, veri işleme ve düşük seviyeli programlama için genişletilmiş bir dil olarak planlandı, ancak karmaşıklığı nedeniyle ilk derleyicisi 1970’lerde tamamlandı. en.wikipedia

Implementasyon Detayları

CPL’nin ilk derleyicisi muhtemelen assembly dili veya o dönemki makineye özgü düşük seviyeli kodlarla yazıldı, çünkü yüksek seviyeli derleyiciler henüz yaygın değildi. en.wikipedia
BCPL, CPL’nin basitleştirilmiş hali olarak 1967’de Martin Richards tarafından bootstrap yöntemiyle (kendi derleyicisiyle) geliştirildi ve CPL’nin pratik mirasçısı oldu. en.wikipedia

assembly dili nasıl geliştirildi

Assembly dili, 1940’ların sonlarında makine kodunun (ikili talimatlar) programcılar için okunabilir hale getirilmesi amacıyla mnemonik semboller ve sembolik adresler kullanılarak geliştirildi. tr.wikipedia

Gelişim Süreci

Erken bilgisayarlar (ENIAC, EDSAC) sadece ikili makine koduyla programlanıyordu; bu zorluğu gidermek için 1947’de Maurice Wilkes, EDSAC için ilk sembolik assembly sistemini (order code) tasarladı. emirhankabakci
1949’da Short Code ve 1951’de IBM EDVAC için tam assembler’lar ortaya çıktı; assembler programları makine koduna otomatik çeviren ilk araçlardı. tr.wikipedia

Anahtar Adımlar

  • 1947: EDSAC order code – Mnemonik talimatlar (ör. ADD yerine 101). tr.wikipedia
  • 1949: ENIAC Short Code – Sayısal kısaltmalar. emirhankabakci
  • 1951: EDVAC assembler – Sembolik adresleme ve etiketler. tr.wikipedia
  • 1952: Grace Hopper’ın A-0/A-2 – Ticari assembler’lar, FORTRAN altyapısı. talentgrid

Assembler’lar kendileri assembly veya makine koduyla yazıldı ve yüksek seviyeli dillerin temelini oluşturdu. tr.wikipedia